Минимална плата во Македонија, коментар на колумна

Почитуваниот професор Драган Тевдоски објави колумна во врска со минималните плати. Можете да ја прочитате тука.

Сакам да искоментирам некои од поентите на колумната и некои од проблемите на законите за минимална плата...

Неколку проблеми гледам
1. Има работници кои тогаш почнуваат да ја учат работата, немаат поим од ништо и не му вредат на работодавачот ни 2.000 денари месечно. Тој ги плаќа со месеци за еден ден од нив да извади кадри кои ќе бидат корисни и ќе заработуваат повеќе од платата. Претежно млади луѓе. Минималната плата е најголем пробелм за невработенста на младите. Ризик е да земеш работник за да го учиш, инспецијата ти бара да те пријавен и да работи 8 сати. Тој реално треба да ја учи работата по 12 сати и во тоа време работодавачот не заработува ништо од него туку напротив троши време и ресурси да го обучи.
2. Синдикатот одредил 32.000 трошоци за минимален живот. Секое сетирање на она што е минмално за живот од страна на некој експерт е смешно.  Прво затоа што во светот нема правила што е минимално. Минмално за некој во Конго е 80 грама ориз во еден ден, во Македонија можеби векна леб, калап сирење и кинески смартфон, во норвешка и данска можеби ќе стават и ајфон и голф 6ка во минмалните неопходности за живот. Минмалните трошоци за живот се одредени од реалноста а не од синдкатот, а реалноста е дека ако некој работи и со тоа не може да преживее или нема да го работи тоа повеќе или ќе се исели некаде каде што може да преживее.
3. Најповредени од закон за минимална плата се уствари оние чии вештини пазарно вредат помалце од таа минимална плата. Нивините страдања никој не ги брани, оти тие лутаат од фирма на фирма и молат за работа која никој не сака да им ја даде. Дури и тие сакаат повисока минимална плата за ако некогаш се вработат да ја добијат, но за жал многу не ја имаат добиено затоа што постои закон за мининмална плата.
3.Кои се мотиви- Incentives за напуштање на секторот, индустирјата и одење на нешто подобро? Намалување на волјата на текстилнот работник да работи кон нешто подобро и  нешто поголемо.Да стекне нови вештини и да се пласира на пазарот поинаку и пред се поскапо.???. Истиот случај како со субвенциите за земјоделците...
3. 1900 денари да плати државата од буџетот а не од пензиските фондови за индустијата кожа, текстил и облека ефективно субвенции за компаниите кои ќе овозможат оваа индустрија да продолжи да постои (идеално со постигунување на развој ваквите индустрии исчезнуваат и се преместуваат во други држави - На запад нема текстилна индустрија освем нешто high-end..) Целта не е индустријата да исчезне со декрет за висока минмална плата и да стане неисплатлива, целта е индустирјата за исчезне затоа што нема да може да ја плати платата која ја бараат работниците на пазарот а не таа одредена со декрет. Тоа може само пазарно.
4. И конечно, платите се формираат на пазарот а не во собрание.. Има примери кога работници враќаат на фирмата дел од својата минимална плата затоа што така се спогодиле да работат, и има фирми кои плаќаат повеќе од минимална плата. Никој никого не принудува на ништо, се е ствар на слободна волја и слободен договор меѓу работодавач и работник.
5. Она за што треба да се бориме е намалување на ефективните 37%-38% задршка од бруто износот на платата  од страна на државата. Тие пари да останат во стопанството и не грижете се кај ќе завршат (инциденца)- дали во плата или профит. Или ќе се инвестираат или ќе се потрошат, во секој случај подобро од тоа да завршат во рацете на државата.